1943 డిసెంబర్ 30 అండమాన్ నికోబార్ దీవుల్లోని పోర్ట్ బ్లెయిర్లో నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ మొదటిసారిగా భారత త్రివర్ణ పతాకాన్ని ఎగురవేశారు. ఆ దీవులకు ఆయన ‘షహీద్’ మరియు ‘స్వరాజ్’ అని పేరు పెట్టారు.
భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామ చరిత్రలో ఆ ఘట్టం ఎంతో ఉద్వేగభరితమైనది.
నేతాజీ కేవలం సైన్యాన్ని నడిపించడమే కాకుండా, భారత భూభాగంపై మొట్టమొదటిసారిగా స్వేచ్ఛా వాయువులను పీల్చుకునేలా చేశారు.
పోర్ట్ బ్లెయిర్లోని జిమ్ఖానా గ్రౌండ్ (ప్రస్తుతం దీనిని నేతాజీ స్టేడియం అని పిలుస్తారు).
రెండో ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో జపాన్ సైన్యం అండమాన్ దీవులను ఆక్రమించి, దానిని నేతాజీ నేతృత్వంలోని ‘ఆజాద్ హింద్’ ప్రభుత్వానికి అప్పగించింది. దీని ద్వారా భారత భూభాగంపై బ్రిటిష్ పాలన ముగిసిన మొదటి ప్రాంతంగా అండమాన్ నిలిచింది.
అండమాన్ దీవులకు ‘షహీద్’ (అమరవీరుల దీవి) అని,
నికోబార్ దీవులకు ‘స్వరాజ్’ (స్వరాజ్య దీవి) అని నేతాజీ పేరు పెట్టారు.
ప్రభుత్వ గుర్తింపు
నేతాజీ గౌరవార్థం భారత ప్రభుత్వం కూడా ఇటీవలి కాలంలో కొన్ని కీలక నిర్ణయాలు తీసుకుంది:
2018 డిసెంబర్ 30న నేతాజీ జెండా ఎగురవేసి 75 ఏళ్లు పూర్తయిన సందర్భంగా, ప్రధాని మోదీ పోర్ట్ బ్లెయిర్లో 150 అడుగుల ఎత్తైన జాతీయ జెండాను ఆవిష్కరించారు.
అండమాన్ లోని ‘రాస్ ఐలాండ్’ పేరును **’నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ ద్వీపం’**గా మార్చారు.
శ్యామ్ కాగిత,
మచిలీపట్నం